خونریزی پس از کشیدن دندان: چه کنیم؟
روش درست فشار دادن گاز، مقدار طبیعی خونریزی، و مرزی که باید تماس بگیرید.
چقدر خونریزی طبیعی است؟
ترشح خونابه‌ای و صورتی‌رنگ در ساعات نخست طبیعی است. مقدار کمی خون با بزاق مخلوط می‌شود و بیش از آنچه هست به نظر می‌رسد. آنچه طبیعی نیست، جریان فعال و قرمز روشنی است که پس از فشار مناسب هم متوقف نمی‌شود.
روش درست فشار دادن گاز
- گاز استریل تمیز را تا کنید و مستقیماً روی حفره بگذارید، نه بین دندان‌ها.
- محکم و پیوسته به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه گاز بگیرید.
- در این مدت گاز را برای بررسی برندارید؛ هر بار برداشتن، لختهٔ در حال تشکیل را می‌شکند.
- اگر ادامه داشت، گاز تازهٔ کمی مرطوب را نیم ساعت دیگر فشار دهید.
اشتباهات رایج
- تف کردن مکرر — فشار منفی ایجاد می‌کند و لخته را جدا می‌کند
- شست‌وشو یا غرغرهٔ دهان در ساعات اول
- خوابیدن کاملاً صاف؛ سر را بالاتر نگه دارید
- فعالیت بدنی، خم شدن و بلند کردن اجسام سنگین
- نوشیدنی داغ و دوش آب داغ در ساعات نخست
اگر دارو مصرف می‌کنید
داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت، آسپرین، و برخی مکمل‌ها می‌توانند زمان خونریزی را طولانی کنند. این داروها را هرگز خودسرانه قطع نکنید؛ قطع خودسرانه می‌تواند خطرناک‌تر از خونریزی باشد. مصرف آن‌ها را پیش از جراحی به پزشک اطلاع دهید تا برنامهٔ مناسب تنظیم شود.
چه زمانی به مطب یا اورژانس مراجعه کنید
- خونریزی فعال که پس از دو نوبت فشار ۳۰ تا ۴۵ دقیقه‌ای ادامه دارد
- خروج لخته‌های بزرگ و پیاپی
- سرگیجه، رنگ‌پریدگی، ضعف شدید یا تپش قلب
- خونریزی که پس از چند ساعت آرامش، ناگهان دوباره شدید می‌شود
پس از کنترل خونریزی
تا ۲۴ ساعت از نی، دخانیات، شست‌وشوی فشاری و ورزش پرهیز کنید. لختهٔ تشکیل‌شده شکننده است و حفاظت از آن، هم خونریزی مجدد و هم خشکی حفره را کم می‌کند.
خونریزی اولیه و خونریزی ثانویه
خونریزی اولیه در ساعات نخست رخ می‌دهد و با فشار صحیح کنترل می‌شود. خونریزی ثانویه چند روز بعد و اغلب در پی جدا شدن لخته، تحریک محل یا عفونت ظاهر می‌شود. دومی همیشه باید بررسی شود، چون معمولاً علتی دارد که خودبه‌خود برطرف نمی‌شود.
اگر اختلال انعقادی دارید
بیماران با هموفیلی، اختلالات پلاکتی، بیماری کبدی یا کسانی که تحت درمان ضدانعقاد هستند، برنامهٔ اختصاصی می‌خواهند: هماهنگی با پزشک معالج، احتمال بررسی آزمایشگاهی پیش از جراحی، و گاهی استفاده از مواد موضعی بندآورندهٔ خون یا بخیهٔ بیشتر. این موارد را حتماً پیش از تعیین وقت جراحی اعلام کنید.
فشار خون و خونریزی
فشار خون بالای کنترل‌نشده می‌تواند خونریزی را طولانی کند. اگر داروی فشار مصرف می‌کنید، آن را در روز جراحی طبق روال معمول بخورید مگر آنکه دستور دیگری گرفته باشید.
روش کمکی
اگر پس از فشار طولانی، ترشح خفیف ادامه داشت، فشار دادن یک کیسهٔ چای سیاه مرطوب و خنک به‌مدت بیست تا سی دقیقه گاهی توصیه می‌شود؛ تانن موجود در چای به انقباض موضعی کمک می‌کند. این جایگزین مراجعه در موارد خونریزی فعال نیست.
پس از کنترل: مراقبت از لخته
لختهٔ تازه تا حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت شکننده است. در این بازه از نی، دخانیات، ورزش، خم شدن، حمام داغ و شست‌وشوی فشاری پرهیز کنید. محافظت از لخته، هم خونریزی مجدد و هم خشکی حفره را کاهش می‌دهد — دو مشکلی که ریشهٔ مشترک دارند.
چه چیزی را گزارش کنید
حتی اگر خونریزی در خانه کنترل شد، آن را در جلسهٔ کنترل مطرح کنید. الگوی خونریزی، اطلاعات مفیدی برای جراحی‌های بعدی شما فراهم می‌کند.
پرسش‌های پرتکرار
می‌توانم به‌جای گاز از دستمال استفاده کنم؟
بهتر است از گاز استریل استفاده شود. الیاف دستمال کاغذی می‌توانند به لخته بچسبند و هنگام برداشتن آن را جدا کنند.
چای کیسه‌ای کمک می‌کند؟
فشار دادن یک کیسهٔ چای سیاه مرطوب گاهی توصیه می‌شود، اما جایگزین فشار صحیح گاز و مراجعه در موارد ادامه‌دار نیست.
تا کی خونابه طبیعی است؟
ترشح صورتی‌رنگ خفیف تا حدود ۲۴ ساعت می‌تواند ادامه داشته باشد.
این مطلب آموزشی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. اگر نشانه‌ای دارید که در این صفحه به‌عنوان هشدار نام برده شده، بدون معطلی با مطب تماس بگیرید.