درمان کیست‌ها و تومورهای فک
ضایعات داخل استخوان فک که اغلب بدون درد رشد می‌کنند و در رادیوگرافی معمولی دیده می‌شوند.
- ۴۵ دقیقهزمان جلسهٔ ارزیابی
- ارزیابی اختصاصیپیش از هر تصمیم درمانی
- چالوسمطب جراحی فک و صورت
چرا این ضایعات دیر پیدا می‌شوند
کیست‌ها و تومورهای فک اغلب داخل استخوان رشد می‌کنند و تا مدت‌ها هیچ نشانهٔ بیرونی ندارند. بسیاری از آن‌ها به‌طور اتفاقی در رادیوگرافی‌ای که برای موضوع دیگری گرفته شده دیده می‌شوند. همین موضوع، اهمیت رادیوگرافی دوره‌ای را روشن میکند.
نشانه‌هایی که ممکن است ظاهر شوند
- برجستگی یا تورم آرام و بدون درد در فک
- جابه‌جا شدن یا لق شدن دندانها بدون علت لثه‌ای
- دندانی که رویش نکرده و در جای خود مانده
- بی‌حسی لب یا چانه در همان سمت
- پر شدن یا تغییر شکل ناحیه‌ای از فک
انواع رایج
بخش بزرگی از این ضایعات منشأ دندانی دارند و خوشخیماند — مانند کیست اطراف ریشهٔ دندان عفونی یا کیست اطراف تاج دندان نهفته. گروهی دیگر رفتار تهاجمی‌تری دارند و با وجود خوش‌خیم بودن، احتمال بازگشت بیشتری دارند. ضایعات بدخیم فک نادرترند اما وجود دارند، و همین است که تشخیص قطعی را ضروری میکند.
تشخیص
معاینه، رادیوگرافی و در بسیاری از موارد تصویربرداری سه‌بعدی برای دیدن وسعت واقعی ضایعه و رابطه‌اش با عصب و سینوس. تشخیص نهایی نوع ضایعه با نمونه‌برداری و بررسی پاتولوژی مشخص میشود؛ ظاهر رادیوگرافی به‌تنهایی کافی نیست.
روش‌های درمان
انتخاب روش به نوع ضایعه، اندازه، محل و رفتار مورد انتظار آن بستگی دارد:
- برداشت کامل (انوکلیشن) — خارج کردن یکجای ضایعه، رایج‌ترین روش برای کیستهای خوش‌خیم.
- مارسوپیالیزاسیون — باز کردن ضایعه به فضای دهان تا به‌تدریج کوچک شود؛ برای ضایعات بزرگ که برداشت یکبارهٔ آن‌ها به ساختارهای مجاور آسیب می‌زند.
- برداشت همراه با درمان کمکی حاشیه — برای ضایعاتی با احتمال بازگشت بالاتر.
- برداشت وسیع‌تر و بازسازی — در ضایعات تهاجمی یا بدخیم، که معمولاً در محیط بیمارستانی و با تیم انجام میشود.
عصب و دندانهای مجاور
نزدیکی ضایعه به عصب فک پایین یا به سینوس، بر روش و بر خطرهای احتمالی اثر می‌گذارد. این موضوع پیش از جراحی با تصویربرداری بررسی و به‌صورت شفاف توضیح داده میشود.
پیگیری پس از درمان
حتی پس از برداشت کامل، پیگیری رادیوگرافی دوره‌ای بخشی از درمان است، نه یک اضافهٔ اختیاری. برخی ضایعات سال‌ها بعد بازمی‌گردند و تنها راه دیدن زودهنگام آن، همین پیگیری منظم است.
پرسش‌های پرتکرار
کیست فک خطرناک است؟
بیشتر کیستهای فک خوشخیماند، اما رشدشان میتواند استخوان را تحلیل ببرد و به دندانها و عصب آسیب بزند. تشخیص نوع آن با پاتولوژی مشخص میشود.
بدون جراحی درمان میشود؟
ضایعات داخل استخوانی معمولاً با دارو از بین نمیروند. روش و وسعت جراحی است که بسته به نوع ضایعه تغییر میکند.
دندانهای آن ناحیه از دست میروند؟
همیشه نه. حفظ دندانهای سالم مجاور یکی از اهداف طرح درمان است و امکان آن با تصویربرداری پیش از جراحی بررسی میشود.
چند وقت یک‌بار باید پیگیری کنم؟
فاصلهٔ جلسات به نوع ضایعه بستگی دارد و در جلسهٔ پس از جواب پاتولوژی مشخص میشود.
محتوای این صفحه آموزشی است و جایگزین معاینه و تشخیص پزشک نیست. انتخاب روش درمان پس از ارزیابی بالینی و بررسی مدارک تشخیصی انجام میشود.
کاشت ایمپلنت دندان
جراحی پیشپروتزی
جراحی چانه و خط فک