زخم‌ها و ضایعات دهان: کدام باید بررسی شوند؟
بیشتر زخم‌های دهان خودبه‌خود خوب می‌شوند. تفاوت آن‌ها با ضایعه‌ای که باید دیده شود، بیشتر در زمان است تا در ظاهر.
چرا این موضوع اهمیت دارد
دهان یکی از معدود جاهای بدن است که خودتان می‌توانید هر روز آن را ببینید. همین دسترسی، آن را به جایی تبدیل می‌کند که تغییرات می‌توانند زود دیده شوند — به شرط آنکه بدانیم دنبال چه بگردیم.
معیار اصلی: زمان
بیشتر آفت‌ها و زخم‌های ناشی از گاز گرفتن یا سایش دندان، ظرف ده تا چهارده روز خوب می‌شوند. زخمی که بیش از دو هفته بماند، صرف‌نظر از اینکه چقدر بی‌آزار به نظر برسد، باید بررسی شود. ظاهر گمراه‌کننده است؛ ماندگاری نیست.
لکه‌های سفید و قرمز
لکهٔ سفیدی که با کشیدن پاک نمی‌شود، یا ناحیهٔ قرمز مخملی‌رنگ که علت روشنی ندارد و باقی می‌ماند، از موارد نیازمند ارزیابی‌اند.
برجستگی بدون درد
نبودن درد اطمینان‌بخش نیست. بسیاری از ضایعاتی که باید بررسی شوند، در مراحل اولیه دردی ایجاد نمی‌کنند. همین موضوع باعث تأخیر در مراجعه می‌شود.
تغییرات زبان
ناحیه‌ای که بافتش تغییر کرده، لبهٔ زبان که زخمی می‌ماند، یا حسی که در بخشی از زبان فرق کرده و ادامه دارد.
نشانه‌های همراه
سختی یا درد در بلع که ادامه دارد، احساس گیر کردن چیزی در گلو، تغییر صدا، لق شدن ناگهانی دندان بدون علت دندانی روشن، یا خونریزی بی‌دلیل از ناحیه‌ای در دهان.
عوامل خطر
دخانیات به هر شکل، مصرف الکل، دندان یا پروتز شکسته‌ای که سال‌ها به یک نقطه ساییده، و تماس طولانی و بدون محافظت با آفتاب برای لب پایین.
خودآزمایی ساده
ماهی یک‌بار، جلوی آینه و با نور خوب: داخل لب‌ها و گونه‌ها، سطح بالا و زیر زبان، لبه‌های زبان با کشیدن آرام آن به کنار، کف دهان و سقف دهان. هر تغییری که پیدا کردید، تاریخش را یادداشت کنید — همان تاریخ بعداً مهم‌ترین اطلاعات است.
ارزیابی چگونه انجام می‌شود
معاینه، شرح حال و در صورت لزوم نمونه‌برداری. نمونه‌برداری روش تشخیص است، نه نشانهٔ بدی خبر؛ در بسیاری از موارد نتیجه خوش‌خیم است.
مهم‌ترین جمله
تشخیص از راه اینترنت یا مقایسهٔ عکس ممکن نیست، و تأخیر تنها چیزی است که وضعیت را بدتر می‌کند. اگر تغییری بیش از دو هفته مانده، وقت ارزیابی بگیرید.
پرسش‌های پرتکرار
آفت دهان خطرناک است؟
آفت‌های معمول ظرف حدود دو هفته خوب می‌شوند و نگران‌کننده نیستند. آفتی که نمی‌رود یا مدام در یک نقطه تکرار می‌شود باید دیده شود.
نمونه‌برداری دردناک است؟
با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و معمولاً کوتاه است. ناراحتی پس از آن معمولاً چند روزه است.
اگر سیگاری نیستم باز هم باید نگران باشم؟
بیشتر عوامل خطر شناخته‌شده‌اند اما همهٔ موارد در افراد پرخطر رخ نمی‌دهند. معیار ماندگاری تغییر است، نه سبک زندگی.
این مطلب آموزشی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد. اگر نشانه‌ای دارید که در این صفحه به‌عنوان هشدار نام برده شده، بدون معطلی با مطب تماس بگیرید.